Aan de Zonnekampstraat in Gorssel - gemeente Lochem - zijn vijfendertig nieuwe huizen gebouwd. Het gaat om tijdelijke woningen die hier maximaal tien jaar blijven staan. Deze ‘flexwoningen’ bieden onderdak aan Oekraïense vluchtelingen. Tot zover een mooi verhaal. Maar het wordt nóg mooier als je bedenkt dat er niet genoeg ruimte was op het elektriciteitsnet om de woningen van energie te voorzien (netcongestie). Een probleem voor de gemeente Lochem: hoe kun je vluchtelingen nu een woning aanbieden waar het licht niet aankan, de wasmachine niet kan draaien, en de verwarming niet aanslaat?
<
Slechts 10% beschikbaar van de stroom die normaal nodig is
Toen kwam de gemeente bij ons terecht met de vraag of we konden helpen, vertelt Bob Duindam, directeur van LochemEnergie, een innovatieve energiecoöperatie die graag meedenkt over ingewikkelde energievraagstukken. ‘Als anderen zeggen dat iets niet kan, laten wij zien dat het wél kan’, zegt Bob. ‘Zo vonden we het een mooie uitdaging om te kijken of we deze vijfendertig woningen tóch van energie konden voorzien, ondanks dat er te weinig ruimte op het net was.’ Voor alle woningen samen was één elektriciteitsaansluiting beschikbaar van 3 x 80 ampère, legt Bob uit. ‘Terwijl we normaal voor één woning uitgaan van 3 x 25 ampère. Dat klinkt nogal technisch, maar het komt erop neer dat we voor dit nieuwbouwproject maar 10% van de stroom hebben die je normaal voor woningen nodig hebt.’
Slim lokaal energiesysteem
LochemEnergie ging aan de slag om de beschikbare energie zo goed mogelijk over de woningen te verdelen. ‘Belangrijke voorwaarde daarvoor was dat we van netbeheerder Liander toestemming kregen om energie met elkaar te delen in een slim lokaal energiesysteem achter één stroomaansluiting’, zegt Bob. ‘Alle huizen wekken elektriciteit op met hun eigen zonnepanelen. Daarnaast is er een grote batterij geplaatst, om stroom op te slaan, zodat die kan worden gebruikt op de momenten dat het nodig is, bijvoorbeeld voor verwarming via energiezuinige warmtepompen.’ LochemEnergie monitort het energiesysteem om vraag en aanbod in balans te houden en stroompieken te voorkomen. Bob: ‘Als de vraag naar stroom op een bepaald moment bijvoorbeeld te groot is, kunnen we de warmtepompen in vijftien huizen een half uur uitzetten, waarna we dat in de overige twintig huizen nog een keer kunnen doen. We doen dat uiteraard in overleg met de bewoners.’
Het kan wél!
Omdat het allemaal nieuw is, loopt LochemEnergie zo nu en dan tegen wat kinderziektes aan, vertelt Bob. ‘We hebben een paar keer stroomuitval gehad, onder andere omdat de datacommunicatie nog niet optimaal werkte. Gelukkig konden we dat oplossen. We leren voortdurend en het gaat steeds beter.’ Bob is trots dat het is gelukt om de woningen allemaal van voldoende energie te voorzien, met maar een tiende van de normale stroomcapaciteit. Daardoor kan de gemeente Lochem vluchtelingen een comfortabel thuis bieden. Hij ziet in deze aanpak zeker ook kansen voor andere nieuwbouwprojecten. ‘Het is alleen nog niet altijd mogelijk om energie te delen in woningen achter één stroomaansluiting’, zegt hij. ‘In ons geval mocht het, omdat het om tijdelijke woningen voor vluchtelingen gaat. Om het voor andere nieuwbouwprojecten ook mogelijk te maken, moet de overheid regels aanpassen. Het zou goed zijn als dit op meer plekken kan, omdat we overal steeds meer te maken krijgen met netcongestie. Ons project biedt daar een oplossing voor. Het kan dus wél!’
ZO DOEN ZE DAT IN GORSSEL
- Vijfendertig tijdelijke flexwoningen in Gorssel gebruiken maar 10% van de stroom die normaal gezien nodig is voor woningen.
- Dat kan omdat de woningen energie delen via een slim aangestuurd energiesysteem achter één stroomaansluiting.
- De woningen wekken hun eigen stroom op via zonnepanelen, verwarmen gaat via energiezuinige warmtepompen en overtollige energie wordt opgeslagen in een batterij, zodat het gebruikt kan worden op het moment dat het nodig is.
Zo kun je meedoen
Door slimme oplossingen kan de gemeente Lochem Oekraïense vluchtelingen in Gorssel onderdak bieden, ondanks dat er te weinig ruimte was op het stroomnet. Wil je weten wat jouw gemeente kan doen bij netcongestie? Op de website van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland vind je informatie en tips.
Meer over de kansen van de energietransitie
De energietransitie biedt kansen voor iedereen, voor bedrijven, buurten en bewoners. Meer weten? Bekijk dan de campagne 'Van Hoe Naar Zo'. Dit artikel is onderdeel van die campagne.
Bekijk de campagne