Sessie: Flex in Fryslân
Julio Römer, programmamanager netcongestie bij Liander, ziet veel verwarring rond het oplossen van netcongestie. “Er wordt hard aan gewerkt”, zegt hij, “maar vaak zonder onderlinge samenhang. Of men denkt dat met het uitbreiden van het net alle problemen wel opgelost zullen zijn.” Dat laatste is zeker niet het geval, benadrukt Julio. “Bovendien kost netuitbreiding jaren tijd en daar kopen bedrijven niets voor als zij nú door krapte op het stroomnetnet niet kunnen uitbreiden of verduurzamen.” Daarom kiest Friesland met een Actieplan Netcongestie voor verschillende sporen: inzetten op uitbreiding en verzwaring van het stroomnet, beter benutten van het huidige net én gebiedsplanning. Het heeft daarbij geen zin om, in de woorden van Julio, “als een kip zonder kop” te werk te gaan. “Cruciaal voor succes is dat je heel precies analyseert wáár de congestie zit, welke klant erdoor getroffen wordt en hoe je dat het best kunt oplossen. Alleen via zo’n maatwerkaanpak kun je ondernemers effectief handelingsperspectief bieden”, zegt hij.
Pieken opvangen achter de meter
Het Friese Actieplan bevat elf gerichte maatregelen om netcongestie aan te pakken. Van het aanleggen van nieuwe stroomkabels en het plaatsen van transformatorhuisjes tot het benaderen van grote bedrijven om tijdens piekmomenten minder stroom af te nemen of terug te leveren. En van het plaatsen van slim aangestuurde batterijen tot het ‘netbewust’ plannen van gebiedsontwikkelingen, zoals woningbouw en het verduurzamen van bedrijventerreinen. “We kijken per onderstation in Friesland welk gebied het voedt, wat de capaciteit is, hoe groot de wachtrij is, wanneer uitbreiding gepland is en welke ontwikkelingen de gemeente voorziet. Zo kunnen we heel gericht kijken waar we problemen met het stroomnet verwachten en hoe we die kunnen aanpakken.” Ook adviseert Liander gemeenten en bedrijven over wat zij zelf ‘achter de meter’ kunnen oplossen. “Daar kunnen zij veel pieken mee verhelpen”, zegt Julio.
Flexibele contracten om stroomnet efficiënter te benutten
Joep Poot, projectleider energietransitie bij de gemeente Leeuwarden, brengt die aanpak, als ‘accountmanager’ voor Liander, in de praktijk. Hij benadert actief bedrijven met een grote netaansluiting om te kijken wat hun gecontracteerde vermogen is en waar dat ruimte biedt voor flexibiliteit, zodat je het stroomnet efficiënter kunt benutten. ‘Flexjagen’ noemt hij dat. Kunnen de bedrijven op piekmomenten tijdelijk afschakelen? Zouden ze met minder contractvermogen toe kunnen? “We kijken daarbij naar het voorbeeld van het Zweedse Göteborg”, zegt Joep. “Daar krijgen bedrijven alleen nog flexibele stroomcontracten. En dat werkt, want Zweden kampt al zes jaar met netcongestie, maar er is geen wachtrij voor bedrijven.” Ook Leeuwarden onderzoekt nu of flexibele contracten een oplossing kunnen zijn voor bedrijven die in de wachtrij staan. Transparante samenwerking en vertrouwen tussen overheden, netbeheerder en bedrijven, zijn essentieel voor een succesvolle aanpak van netcongestie, ervaart Joep. “In Friesland kijken wij samen naar wat er wél kan.”
Presentatie
Link naar de presentatie van deze sessie