Sessie: Hoe betrek je bewoners bij een gebiedsgerichte integrale aanpak?
Bewoners betrekken bij de energietransitie vraagt om een integrale aanpak. Dat bleek tijdens de sessie met Matthijs van der Jagt (RES Stedendriehoek) en Djoera Eerland (Buurkracht). Gespreksleider Danielle Driessen – werkzaam voor NPLW – constateerde dat lokale warmte en regionale energie vaak gescheiden worden behandeld, terwijl verbinding juist essentieel is.
Meer dan energieopwek
De Regio Stedendriehoek (Apeldoorn, Deventer, Zutphen) zag zich geconfronteerd met een complex speelveld: netcongestie, aangescherpte normen voor zon en wind, regelgeving en gevolgen van de oorlog in Oekraïne. Procesregisseur Van der Jagt: "We waren vooral bezig met energieopwek om de opwek. Maar ondertussen verloren we ondernemers en waren er niet genoeg woningen voor jonge mensen. Daarom kijken we nu naar de hele energievoorziening."
Keuzepallet in plaats van keuzedwang
De regio ontwikkelde een visie waarin duurzame elektriciteit en omgevingsenergie de ruggengraat vormen. Kernpunten:
- Decentralere energievoorziening
- Opslag en flexibel gebruik
- Iedereen wordt speler
Van der Jagt: "We maken geen keuzes maar geven een puzzelbak. Iedereen kan zijn eigen stukje leggen, op verschillende niveaus: huis, straat, wijk, gemeente."
Voor een gedeeld begrip investeert de regio in kennisontwikkeling via informerende webinars en opiniërende bijeenkomsten. Van der Jagt: "Als we geloven in de stip op de horizon, kunnen we aan de slag. Mijn advies: ga ervoor!"
Lang en breed: de aanpak van Buurkracht
Djoera Eerland benadrukt dat sterke schouders de buurt in beweging zetten. Buurkracht helpt bewoners en gemeenten buurten duurzamer, groener én gezelliger maken. ‘Lang en breed werken’ is het uitgangspunt en hij geeft drie handvatten om dit in te vullen:
- Bewoners kijken integraal: niet alleen naar energie, maar naar hun hele leefomgeving
- Eerst verbinding maken: begin met wat bewoners bezighoudt, zoals gezelligheid. Tover bijvoorbeeld grasstroken om in bloemenperken en gebruik dit als opstapje naar warmtewandelingen of isolatieacties. Want "Over de as van het doen creëer je ontmoeting en vertrouwen"
- Stap-voor-stap bouwen: neem de tijd om vertrouwen en structurele betrokkenheid op te bouwen
Vliegwiel in beweging
Het is een wijk uiteindelijk een optelsom van drie zaken: ‘Sterke schouders’, ‘Ondersteuning’ door middel van begeleiding en communicatie en tot slot een goede ‘Samenwerking met de gemeente’. Deze factoren bepalen samen onder de streep de mate waarin een ‘Buurt in beweging’ komt. Deze ‘Formule van Buurtkracht’ werkt volgens Eerland als een vliegwiel: “Meer activiteiten leiden tot meer initiatiefnemers en deelnemers. Het netwerk wordt zo steviger en ook een betere gesprekspartner voor de gemeente. Zo ontstaat een landingsplek voor gezamenlijke actie.”
Praktijkvoorbeelden
Op de vraag hoe je zelf een eerste stap kunt zetten, kwamen allerlei voorbeelden uit de zaal. Zo adviseert Antoinette Kooistra, omgevingsmanager bij de gemeente Veenendaal, om transparant te zijn en samen te werken met de collega’s uit het sociaal domein.
Paul Geurts van Kessel van het Regionaal Energieloket gaf aan dat het vervangen van een langdurige defecte straatlamp bijdroeg aan een positieve sfeer tijdens een participatieavond. Paul: “Zo gebruik je veiligheid als opstapje naar energietransitie.”
Presentatie
Link naar de presentatie van deze sessie.