Sessie: Warmte uit de pauzestand met een vliegende (door)start
Anne Melchers is clustermanager Collectieve Warmte bij het ministerie van KGG. De senaat behandelt de WCW naar verwachting december. De eerste ronde vragen is beantwoord, vertelt Anne. Arjan ten Elshof, directeur van het publieke energie en afvalbedrijf HVC, is blij met de duidelijkheid die de wet biedt. HVC is in eigendom van 52 gemeenten en 8 waterschappen. ‘De betrokkenheid van gemeenten is superbelangrijk voor de acceptatie van warmtenetten.’ Tobias van Elferen, wethouder in Nijmegen, is er ook hartgrondig voorstander van dat gemeenten aandeelhouder zijn collectieve warmtebedrijven. ‘Als gemeente staan we voor publieke waarde; dat warmte betaalbaar en beschikbaar is voor alle inwoners. Nijmegen doet dit met een flink aandeel in het publieke warmtebedrijf.’
Nationale Deelneming Warmte gaat helpen
Voor kleine gemeenten ligt een regierol minder voor de hand. Met de Nationale Deelneming Warmte (NDW) neemt het rijk een publieke investeringsrol in regionale warmtebedrijven. Het doel van de NDW is de ontwikkeling van warmtenetten te versnellen en de kosten voor consumenten te verlagen. Het organiseren van collectieven is essentieel voor duurzame, houdbare en betaalbare warmtevoorziening. HVC is zo’n collectief, met grote en kleine aandeelhouders. ‘De verschillende aandeelhouders hebben niet de macht, maar wel invloed, ook de kleinere.’ Tobias reageert daarop met de opmerking dat een wethouder in zo’n constructie beperkte sturingsmogelijkheden heeft. Tegelijk is het belangrijk dat een warmtebedrijf een zakelijk bedrijfsvoering heeft. ‘Publieke zakelijkheid is belangrijk, maak het niet te politiek,’ zegt Anne.
Meer kennis bij inwoners
De stelling ‘We moeten ons nu committeren aan collectieve warmte’ levert genuanceerde reacties op. Anne wijst op de grote verschillen tussen wijken. ‘Het is belangrijk om inwoners te informeren over plannen voor collectieve warmte in hun wijk. En bijvoorbeeld huur-ketels aan te bieden in wijken waar op termijn een warmtenet komt.’ De gemeente Nijmegen kiest ervoor om in deze wijken geen warmtepompsubsidie meer aan te bieden. De gemeente moet dit dan vastleggen in het omgevingsplan. Landelijke sturing hierop is complex.
Warmte wordt duurder
‘Collectieve warmte is onbetaalbaar’, luidt de volgende stelling. Bij warmtenetten betalen inwoners een relatief hoog vastrecht. Arjan wijst erop dat ook de gasprijs flink zal gaan stijgen. In 2027 gaat ETS2 in, dit is de Europese CO2-beprijzing van fossiele brandstoffen. De gasprijs stijgt dan met 6 cent per kuub, oplopend tot 13 cent in 2030.
Gouden tips
Wat zijn de gouden tips van de sprekers? ‘Hou elkaar bij de hand en zet samen stappen vooruit,’ zegt Anne. Tobias wijst erop hoe belangrijk het is om raden en Staten bij de hand mee te nemen. ‘Organiseer een cursusmiddag, dat helpt in de snelheid van begrijpen.’ Arjan pleit ervoor niet te focussen op de onrendabele top van warmtenetten. ‘Beschouw warmte als een voorziening, niet als een businesscase.’
Presentatie
Link naar de presentatie van deze sessie