“Er was eens lang geleden in een klein en drassig land, een graaf die in zijn burcht woonde boven de stad. De graaf was betrokken bij zijn stad en dacht mee hoe de stad warmte en energie kon houden voor haar woningen, winkels en vervoer.
Lange tijd had de graaf gerekend op het aardgas en vloeibare gas van twee grote keizerrijken. Maar de twee keizers waren beiden betoverd door de heks Grootheidswaanzin. Daarom had de koning van het land, waar de graaf woonde, besloten dat ze daar niet meer op konden bouwen. De graaf begreep dat wel en rekende op de steun van de koning. Die zou wel met nieuwe energie komen; wind vanaf zee, waterstof of groen gas uit een buis, of anders zou er vast in de buurt wel een kernreactor komen.
De stad had wel zelf iets aan warmte, zonne- en windenergie gedaan, maar nog meer wind- en zonne-energie zorgde voor verzet bij de inwoners, dus had de graaf niet verder willen gaan.
De tijd verstreek. Er kwamen inderdaad waterstofbuizen en groen gas van de koning, maar die gingen allemaal voorbij aan de stad en de burcht. Langzaam maar zeker werd het kouder en donkerder in de stad. Eerst kwamen er geen nieuwe huizen of winkels meer bij. En toen het nog kouder en donkerder werd, begonnen de mensen weg te trekken uit de stad. Totdat de graaf eenzaam en alleen woonde in zijn burcht boven een spookstad. Er stond nog een reactor op de planning, maar die was niet meer nodig. Er was niemand meer die stroom nodig had.”
We beginnen met zijn allen te beseffen dat afhankelijk zijn van andere grootmachten niet de meest fijne positie is in het speelveld. Eigen energievoorzieningen hebben is verstandig. Dat we die duurzaam willen hebben, spreekt voor zich.
Ik zie ook bijna alle provincies en energieregio’s nadenken over hoe hun energieverbruik er straks uit zal zien, met alle (ruimtelijke) ontwikkelingswensen die ze er nog bij hebben. Om vervolgens een dappere poging te doen om te beredeneren waar die stroom en warmte vandaan gaat komen.
Maar er is ook nog altijd het ongemak dat bewoners zich vaak niet prettig voelen bij windturbines of grote ruimtevragende zonneparken.
Het gevolg is dat de eigen opwek beperkt blijft en de hoop gevestigd wordt op energie van buiten: wind op zee, groen gas, een aftakking van de waterstofbackbone (die überhaupt nog aangelegd moet worden), of gokken op een SMR (kleine kerncentrale), al lijkt realisatie hiervan pas tegen 2040 in Nederland mogelijk.
Bij NP RES zijn we dit “fantasie-energie” gaan noemen. Hopen op energie die er niet is.
Maar “hopen” is geen strategie om je land mee te besturen.
Of zoals ik een bestuurder een keer hoorde zeggen: “voor sprookjes moet je naar de Efteling, wij hebben hier een land te besturen.” En daar horen keuzes bij. Keuzes met voor- en nadelen. Daarom is het immers ook een bestuurlijke keuze.
Dus is er een pittige taak voor alle nieuwe gemeentelijke en landelijke bestuurders en alle bestuurders van provincies en waterschappen die nog een eindsprint kunnen trekken. Om met elkaar én met de samenleving de best mogelijke plek te zoeken voor de energie die nu nodig is. En daarbij niet te lang te dromen over fantasie-energie. Die gaat je immers niet verder helpen.
En toen kwam er een (roze) olifant met een lange snuit en die blies dit verhaaltje uit.