Kan iedereen meepraten bij de keuzes die gemaakt worden? Heeft iedereen toegang tot schone en betaalbare energie? Komen subsidies bij alle groepen in de samenleving terecht? Worden de lusten en de lasten goed verdeeld in een gebied waar een zonne- of windpark staat gepland? Kan iedereen zijn huis isoleren en van het gas af? Wat kunnen we doen tegen energiearmoede? Hebben rijke, westerse landen een verantwoordelijkheid voor klimaatverandering elders in de wereld?
Al deze vragen gaan over rechtvaardigheid in de energietransitie. Het geeft meteen ook aan hoe breed dit thema is en hoeveel verschillende factoren en schaalniveaus erin verscholen zitten. Dat maakt het meteen ook diffuus en verwarrend. Voor je het weet praat je volledig langs elkaar heen, terwijl je denkt dat je het over hetzelfde hebt.
De energierekening blijft tot 2050 flink stijgen. De stijgende kosten zullen vooral neerkomen bij huishoudens en mkb-bedrijven als de overheid niet ingrijpt. Dat blijkt uit een onderzoek dat provincie Zuid-Holland samen met VNO-NCW, NP RES en Stichting Warmtenetwerk heeft laten uitvoeren.
Er zijn drie categorieën voor energierechtvaardigheid die de verschillende schaalniveaus duiden. Daarbij kennen we vier vormen van rechtvaardigheid.
De energietransitie heeft impact op mensen en op de natuur, zowel lokaal, regionaal, nationaal als wereldwijd en zowel nu als in de toekomst. Die impact kan positief of negatief uitpakken.
Energierechtvaardigheid kent verschillende dimensies. De verschillende rechtvaardigheidsprincipes kunnen soms ook naast elkaar bestaan of zelfs tegenstrijdig aan elkaar zijn. Dat maakt het werken aan een rechtvaardige energietransitie niet eenvoudig. Er zijn handreikingen en tools beschikbaar.
Topsector Energie en RVO ontwikkelden samen met RebelGroup tools in relatie tot de Eerlijke Energietransitie. Het doel: praktische instrumenten en inzichten bieden aan lokale en provinciale overheden in Nederland, zodat rechtvaardigheidsthema’s bewuster en explicieter worden meegewogen in beleid.
Rechtvaardigheidsdiscussies gaan vaak over de verdeling van lusten en lasten. Om bestuurders te helpen met rechtvaardigheidsafwegingen zette het Planbureau voor de Leefomgeving perspectieven op rechtvaardigheid naast elkaar rond verdeling, procedures en erkenning, met voorbeelden uit de praktijk.
Actueel
Werkwijze
Energiesysteem
Leefomgeving
Participatie
Communicatie
Wij helpen je graag verder!
Schrijf je in voor de nieuwsbrief
Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.
Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.
Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.
Deze cookies worden gebruikt om statistieken te meten over het gebruik van de website (bijvoorbeeld via Google Analytics, Siteimprove of Matomo) en voor externe videodiensten zoals YouTube of Vimeo. Hiervoor maken wij gebruik van diensten van derde partijen. Deze cookies worden alleen geplaatst na jouw toestemming.
Jouw keuze aanpassen? Dat kan op elk moment via de cookie-instellingen in de footer.